Roedd cofgolofnau i’r Rhyfel Byd Cyntaf yn aml yn cynnwys cerfluniau delfrydol o filwyr. Mae hon, yng Nghaerdydd, yn coffáu 105 o ddynion fu farw o Ysgol Eglwys Gadeiriol Llandaf a phentref Llandaf. Mae ffigur benywaidd anferth yn symboleiddio ysbryd Cymru. O boptu iddi saif bachgen ysgol a gweithiwr. Maent yn gwisgo dillad sy’n symboleiddio eu bywydau cyn y fyddin ond maent yn cario reiffl y fyddin. Crëwyd y cerflun gan Syr William Goscombe John yn 1924. Mae gan y ddau ffigur yma gyfraneddau ‘delfrydol’.